zaterdag 16 mei 2015

Patatje oorlog en wereldvrede

Maureen is als een onvermoeibaar Amerikaans oma'tje, dat nu en dan opduikt en nooit ouder lijkt te worden. Op haar tachtigste verjaardag in 2009 was ze in Amsterdam, en drie jaar geleden logeerde ze in Leeuwarden.

Nu was ze er weer. Met haar zoon Erin was ze naar Nederland gereisd voor een vredesconferentie van de Women's International League for Peace and Freedom in Den Haag, waar ze als vrijwilligster bij betrokken was.

Honderd jaar geleden werd dat vrouwencongres voor het eerst gehouden, midden tijdens de Eerste Wereldoorlog, ondermeer door toedoen van Aletta Jacobs. Al die vrouwen hadden met elkaar besloten dat het genoeg was, die oorlog waar hun mannen en zoons massaal omkwamen. Ze wilden er iets aan doen. Als ze eerste maar eens stemrecht zouden krijgen, meende Jacobs, dan zou het al een mooi eind naar de wereldvrede opschieten.




De wereldvrede is er nog niet, maar het idealisme is gebleven, kijk bovenstaand filmpje maar. Ook Maureen woonde een reeks lezingen en workshops bij. En zoon en moeder ontdekten in Den Haag dat ze patatje oorlog erg lekker vinden.

Na die conferentie kwam ze met Erin een paar dagen naar Leeuwarden. ,,Ik voel die vijf jaar wel", zei ze elke keer als ze hier de trap opliep. Maar verder was ze even vitaal en ondernemend als de vorige keren dat ik haar trof, de eerste keer op een veerboot in Alaska.

Bij een wandeling door Leeuwarden troffen we in de boekhandel Deborah en haar zoon Elvis, die Maureen hardnekkig Little Asing noemt, en voor wie ze een waterpistool had meegenomen.

Met Erin, die scubaduikles heeft gegeven in Thailand, is ze 's avonds wezen zwemmen in de Blauwe Golf. ,,Wij waren de laatsten die nog zwommen", vertelde Erin, toen ze thuis kwamen met een patatje oorlog, dat ze onderweg ergens hadden gekocht.

's Avonds keken we Going Clear, de documentaire over scientology. Toen Maureen even haar benen strekte bij de schoorsteenmantel, viel me op hoe klein ze eigenlijk is, zeker naast mijn tv.

Zaterdagavond was in het Victorypark, een nagebouwd Canadees kampement uit 1945 met mensen in uniformen van toen, een optreden van de Zingende Kapsters.

Twee vrouwen die Rum and Coca Cola en Don't Sit under the Apple Tree with Anyone Else but Me zongen, en intussen van die jaren-veertig krullen in het haar draaiden van meisjes die dat leuk vonden. Met heel veel hairspray, je kon het op het veldje ruiken.

Daar was het haar van Maureen te kort voor, maar de zingende kapster draaide er roodwitblauwe pijpenragertjes in, en sprayde het met glitter. Maureen vond het allemaal goed, ze zong volop mee.


Wel had ze het er de volgende ochtend allemaal weer uitgehaald, want toen gingen we naar Ameland. Ze wilde een nette indruk maken op pa. ,,He probably already thinks I'm a wild lady", zei ze.

Wandelen door het dorp, Zwaan bekeken, souvenirs gekocht, even naar het strand en tenslotte een patatje oorlog.

Toen ze de volgende ochtend met de trein vertrokken om nog naar Praag, Boedapest en Venetië te gaan, omhelsde ze me wat bedrukt. Want ze weet niet of en wanneer ze weer naar Nederland komt.  Met zulke mensen kan de wereldvrede nooit ver weg meer zijn.


maandag 27 april 2015

Koningsdag 2015

Om de ongelooflijke berg rotzooi te ondergaan die op de vrijmarkt op koningsdag wordt aangeboden, moet je je eerst een beetje oppeppen. Het is er zo druk, dat je alleen maar schuifelend over de Nieuwestad kunt lopen. Vooral het stukje stille kant waar de kroegen zijn, daar sta je af en toe noodgedwongen stil. De obers van Dikke van Dale en andere bedrijven moeten steeds dwars door die mensenstroom heen met hun dienbladen.

Op dat stukje liep ik voor twee jongens, die het over de drukte hadden. 

Jongen 1: ,,Het is hier echt wel drukker dan in Amsterdam."

Jongen 2: ,,Met Mysteryland was ik ook in de bediening, in de tent op het midden. Moet je niet denken dat je daar ooit een fooi krijgt."

Jongen 1: ,,Mysteryland, is dat drie dagen?"

Jongen 2: ,,Een dag. Weet je wat ik de laatste drie uur heb gedaan? Ben ik naar Q-Base gegaan, heb ik de hele tijd met drie wijven gedanst man. Ik zei moet je niet naar je vriend, maar ze zeiden het is wel best zo."

Jongen 1: ,,Dat had ik op een festival van drie dagen. De eerste ochtend werd ik wakker in een tent, ik zei shit hier hoor ik helemaal niet. Elise zei later weet je niet meer wat er gebeurd is? Ik zei echt niet. Ze zei dan ga ik er maar vanuit dat er niks gebeurd is."

Jongen 2: ,,Weet je niet."

Jongen 1: ,,Ik zeg dan maar, als je je boxershort nog aanhebt is het in orde."


 Even later stond ik met Willem te praten op het Wilhelminaplein, waar Nederlandstalige artiesten optraden.

Presentator Edwin Kramp kondigde net zangeres Reina aan, een nieuwe ster in Leeuwarden.

,,Vorig jaar heb ik een lullige opmerking over haar gemaakt", zei hij. ,,Ik zei toen: ze is niet de duurste, ze is niet de knapste, maar ze is wel de leukste. Dat heeft ze me lang kwalijk genomen. Nou moet je dus even wachten, want ik heb wat voor je."

,,Nou sille we ut beleve", zei zangeres Reina.

Presentator Edwin Kramp bood haar een bosje gele chrysanten aan en zei: ,,Ik heb een lullig bosje bloemen voor je."

,,Dit is inderdaad een lullig bosje bloemen", zei zangeres Reina.

Voor mij was Reina nieuw, maar Willem kende haar. ,,Ze was laatst nog in Cafe 't WAP", wist hij. ,,En voetbalkantines."

En waar zijn de oude rotten als Anneke Douma of Ricky, vroeg ik.

,,Ze zeggen in Leeuwarden: We hewwe een trauma van Anneke Douma en Genot krij ik niet meer uut mien strot."





Han shoots first

Martin Halma uit Joure liet op de derde editie van het Spreekbeurtenfestival, gisteravond in de Hania, trots en keer op keer het model zien van de Millennium Falcon, dat hij al jaren bezit.

Hij had ook wat Star Wars-poppetjes meegenomen, zoals Hammerhead, een van de eerste die hij kocht. ,,Thuis heb ik er nog meer", zei hij.

Hij is een echte. Dat bleek wel toen hij het fragmentje liet zien waar die Hammerhead in voorkomt, uit de eerste Star Wars-film, dat zich afspeelt in een onguur cafe in Mos Eisley, een stad op de planeet Tatooine.

,,Greedo shoots first?", informeerde ik.

,,Nee, Han shoots first", verbeterde hij. Dit was dus de originele versie van de film, voor de liefhebber steekt zoiets erg nauw. Daarin schiet Han Solo in de kroeg een wezen neer dat Greedo heet, wat aantoont dat hij een harde jongen is. Toen regisseur George Lucas de film digitaal onder handen nam, voegde hij een scene toe waarin Greedo dreigt als eerste Han Solo neer te schieten.

Na afloop kwam ik erachter dat ik Martin in 1997 een keer heb geïnterviewd, ook al over Star Wars, voor een stukje waarin een aantal fans aan het woord kwamen.


Op de avond was ook een spreekbeurt over bloemschikken. Dat geeft de reikwijdte van de avond wel aan.

Mijn eigen verhaal ging over het gevaar van bioscoopbezoek. Ik had een aantal voorbeelden van mensen die in of na het filmbezoek werden neergeschoten of gearresteerd.


vrijdag 24 april 2015

Linten tellen

Pak je de complete lijst van de Friese lintjes, zoals die vanmiddag op de site van de Leeuwarder Courant verscheen, schrap je daarop de namen van de gemeentes, de persoonsnamen en of mensen tot ridder dan wel lid zijn benoemd, dan blijft er een anonieme blauwdruk over.

Die blauwdruk is een tekst van leeftijden, bezigheden en verenigingen die hier in Friesland de moeite waard werden gevonden om te bekronen.

Die haal je door een programma dat woorden telt en dat levert een interessant beeld op. Ik deed het bij wordle.net, waar je van die mooie wordclouds kunt maken.

Natuurlijk is dit niet representatief voor heel Friesland, hele sectoren van de bevolking komen nooit voor een lintje in aanmerking. Maar er zijn toch aardige lijstjes uit te destilleren.

Conclusies zijn voor eigen rekening. Want let op: dit is alleen maar op basis van hoe vaak deze woorden in de tekst voorkomen.

De tien meest voorkomende plaatsnamen
1. Leeuwarden (17 keer)
2. Joure (11)
3. Stiens (9)
4. Bolsward, Sneek (8)
5. Akkrum (7)
6. Harkema, Ureterp (6)
7. Bakkeveen, Dokkum (5)
8. Damwald, Balk, Rottevalle, Hurdegaryp (4)
9. Burdaard, Drachten, Tytsjerk, Surhuisterveen, Jubbega, Walterswald, Kollumerzwaag, Heerenveen, Dronryp, De Knipe (3)
10. Hindeloopen, Midsland, Poppenwier, Metslawier, Koudum, Workum, Sexbierum, Minnertsga, Feanwâlden, Reduzum, Westereen, Kollum, Harlingen, Oentsjerk, Menaam (2)
De tien meest voorkomende bezigheden
1. vrijwilliger (49)
2. bestuurslid (29)
3. voorzitter (24)
4. (mede) oprichter (13)
5. penningmeester (9)
6. secretaris (7)
8. ouderling (6)
9. coördinator (5)
10. trainer, scheidsrechter (4)
De meest voorkomende kerkrichtingen
1. Gereformeerd (13)
2. Protestants (10)
3. Hervormd (8)
4. Rooms of Katholiek (6)
5. PKN (5)
6 Doopsgezind ( 2)
De topvijf van leeftijden
1. 75 (8)
2. 64, 69, 73, 74 (5)
3. 62, 65, 71, 72, 76 (4)
4. 55, 57, 63, 79 (3)
5. 61, 66, 67, 70, 77 (2) 
De topdrie van verenigingen en clubs
1. Museum (8)
2. Dorpskrant, tennisvereniging, voetbalvereniging, begrafenisvereniging, zorgcentrum, dorpsbelang, kerkenraad (4)
3. Kaatsvereniging, shantykoor, Talant, kerkblad, toneelvereniging, ondernemersvereniging, buurtvereniging, Lichtpunt, Plattelandsvrouwen (3)

donderdag 16 april 2015

Bevrijdingsfoto

Op 15 april 1945 werd Leeuwarden bevrijd. Zeventig jaar later duiken er nog steeds onbekende foto's van op, zoals deze, waar een wakkere reporter met de manschappen spreekt.

Jacob van Essen maakte deze foto gisteren. ,,Soms is zwartwit beter", meldde hij erbij en dat klopt. De soldaten hebben het over de eed, die ze zonet in het Fries hebben afgelegd.

Op de achtergrond zou het Oud Burger Weeshuis staan, als dat zeventig jaar en een dag geleden niet in brand zou zijn gestoken.

maandag 13 april 2015

Schoolplaat: De Historische Tocht te Leeuwarden

Johan Isings tekende 43 schoolplaten van de vaderlandse geschiedenis, vooral over de Reformatie, de Nederlandse Opstand en de Gouden Eeuw. Je ziet ze nog wel eens op vlooienmarkten.

Fotograaf Harry Muis voegde daar vorige week nummer 44 aan toe, bij de opening van de festiviteiten rond Maria Louise. Hij maakte een foto op het moment dat er paarden voor mijn huis langs reden, en bewerkte die ingrijpend.

Ik zat op dit moment te lezen en hoorde de paarden aankomen, maar toen ik naar buiten wilde lopen waren ze alweer voorbij. Maar goed ook, anders was de hele schoolplaat in de war gestuurd.